Ένα βίντεο από το Πάσχα του 1995 κάνει ξανά τον γύρο του διαδικτύου και θυμίζει μια εποχή που η οδική ασφάλεια στην Ελλάδα αντιμετωπιζόταν με εντελώς διαφορετική νοοτροπία.
Οι δικαιολογίες των οδηγών είναι χαρακτηριστικές μιας άλλης εποχής. Άλλοι απαντούν ότι «θα την βάλουν μετά», άλλοι ότι «δεν τη συνηθίζουν», ενώ κάποιοι αντιμετωπίζουν τη ζώνη σχεδόν σαν περιττή ενόχληση.
Το ίδιο ίσχυε και για το κράνος στους μοτοσικλετιστές, που για πολλούς τότε δεν ήταν αυτονόητο μέτρο προστασίας, αλλά κάτι που φοριόταν περιστασιακά ή και καθόλου.
Η νοοτροπία των Ελλήνων σχετικά με τον ΚΟΚ τη δεκαετία του 90 και σήμερα
Το βίντεο, όσο αστείο κι αν μοιάζει σήμερα, αποτυπώνει μια επικίνδυνη πραγματικότητα. Στα μέσα της δεκαετίας του ’90, η οδηγική παιδεία στην Ελλάδα βρισκόταν σε πολύ διαφορετικό επίπεδο.
Η χρήση ζώνης και κράνους δεν είχε περάσει ακόμη στη συνείδηση μεγάλου μέρους των οδηγών ως βασική προϋπόθεση ασφάλειας. Για πολλούς, η προστασία στο αυτοκίνητο ή στη μηχανή ήταν προσωπική επιλογή και όχι υποχρέωση ζωής.
Σήμερα, η εικόνα έχει αλλάξει σημαντικά, τουλάχιστον σε επίπεδο νόμων και ποινών. Η μη χρήση ζώνης ασφαλείας τιμωρείται πλέον με πρόστιμο 350 ευρώ και αφαίρεση άδειας για 30 ημέρες, ενώ για συνεπιβάτη χωρίς ζώνη προβλέπεται πρόστιμο και για τον ίδιο αλλά και για τον οδηγό.
Σε περίπτωση υποτροπής, τα πρόστιμα ανεβαίνουν ακόμη περισσότερο, φτάνοντας τα 1.000 και τα 2.000 ευρώ, με αντίστοιχη αφαίρεση άδειας.
Παρά την αυστηροποίηση, όμως, τα τροχαία παραμένουν μια ανοιχτή πληγή για τη χώρα. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το 2024 σημειώθηκαν 11.000 οδικά τροχαία ατυχήματα με θάνατο ή τραυματισμό, αριθμός αυξημένος κατά 4,2% σε σχέση με το 2023.
Αύξηση των τροχαίων παρά την αυστηροποίηση των ποινών
Ακόμη και τον Φεβρουάριο του 2026, τα τροχαία ατυχήματα που προκάλεσαν θάνατο ή τραυματισμό αυξήθηκαν κατά 5,7% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους.
Η σύγκριση του 1995 με το σήμερα δείχνει ότι η Ελλάδα έχει κάνει βήματα, αλλά όχι αρκετά. Οι νόμοι έγιναν αυστηρότεροι, οι καμπάνιες περισσότερες και η ενημέρωση πιο έντονη. Ωστόσο, η καθημερινότητα στους δρόμους αποδεικνύει πως η αλλαγή νοοτροπίας είναι ακόμη το μεγάλο ζητούμενο.
Το παλιό βίντεο μπορεί να προκαλεί γέλιο με τις ατάκες των οδηγών, αλλά πίσω από το χιούμορ υπάρχει μια σοβαρή υπενθύμιση: η ζώνη και το κράνος δεν είναι λεπτομέρειες. Είναι η διαφορά ανάμεσα σε ένα απλό ατύχημα και μια τραγωδία.
