Σαν σήμερα, 2 Μαΐου 1945, η Σοβιετική Ένωση γνωστοποίησε επίσημα την κατάληψη της ναζιστικής πρωτεύουσας, σηματοδοτώντας το τέλος της «Μάχης του Βερολίνου». Η διαδρομή προς αυτή την καθοριστική στιγμή πέρασε από πολλές φάσεις. Μετά την ολοκλήρωση της επιχείρησης Βίστουλα-Όντερ στις αρχές του 1945, οι σοβιετικές δυνάμεις είχαν καθηλωθεί προσωρινά σε μια απόσταση μόλις 60 χιλιομέτρων ανατολικά της πόλης.
Από την πλευρά της γερμανικής ηγεσίας, η απάντηση στην επερχόμενη απειλή ήρθε στις 9 Μαρτίου με την ανακοίνωση της Επιχείρησης Κλάουζεβιτς, ενός σχεδίου για την τελική υπεράσπιση της πόλης. Την οργάνωση των αμυντικών έργων στα περίχωρα ανέλαβε ο στρατηγός Γκόταρντ Χάινριτσι, ο οποίος είχε πρόσφατα διοριστεί διοικητής της Ομάδας Στρατιών Βιστούλας, ξεκινώντας τις προετοιμασίες στις 20 Μαρτίου. Παράλληλα, διαβάστε την ιστορία δύο κοριτσιών που διάβαζαν για τις Πανελλήνιες αλλά ένα τραγικό συμβάν έλαβε χώρα!
Η σημαία στο Ράιχσταγκ
Η ημέρα αυτή έμεινε στην παγκόσμια μνήμη και για την εμβληματική φωτογραφία «Ύψωση Σημαίας πάνω από το Ράιχσταγκ». Το στιγμιότυπο απαθανατίστηκε από τον αξιωματικό και φωτογράφο Γεβγκένι Χαλντέι, ωστόσο η αλήθεια πίσω από την εικόνα είναι ελαφρώς διαφορετική από την επίσημη αφήγηση.
Η πασίγνωστη φωτογραφία ήταν στην πραγματικότητα σκηνοθετημένη για να αποτυπώσει τη στιγμή με τη μέγιστη δυνατή ένταση. Η ουσιαστική έπαρση της σημαίας με το σφυροδρέπανο είχε πραγματοποιηθεί υπό το σκοτάδι, τη νύχτα μεταξύ 30ής Απριλίου και 1ης Μαΐου.
Το χρονικό
Όταν η σοβιετική επίθεση συνέχισε από τις 16 Απριλίου, δύο Σοβιετικά μέτωπα επιτέθηκαν στο Βερολίνο από τα ανατολικά και από τα νότια, ενώ ένα τρίτο διαπέρασε τις γερμανικές δυνάμεις που είχαν σταθμεύσει στα βόρεια του Βερολίνου. Πριν ξεκινήσει η κύρια μάχη στο Βερολίνο, ο Κόκκινος Στρατός περικύκλωσε την πόλη με τις επιτυχημένες μάχες των Υψωμάτων Ζέελοφ και του Χάλμπε.
Στις 20 Απριλίου 1945, ημέρα των 56ων γενεθλίων του Χίτλερ, το 1ο Λευκορωσικό Μέτωπο υπό τον στρατάρχη Γκεόργκι Ζούκοφ, το οποίο προχωρούσε από ανατολικά και νότια, άρχισε να βομβαρδίζει το κέντρο του Βερολίνου, ενώ το 1ο Ουκρανικό Μέτωπο του στρατάρχη Ιβάν Κόνεφ πέρασε τη Στρατιωτική Ομάδα Κέντρου και προχώρησε προς τα νότια προάστια του Βερολίνου.
Στις 23 Απριλίου ο στρατηγός Χέλμουτ Βάιντλινγκ ανέλαβε τη στρατηγία των δυνάμεων στο Βερολίνο. Η φρουρά αποτελούνταν από διάφορες αποδεκατισμένες μεραρχίες της Βέρμαχτ και των Βάφφεν-ΣΣ, μαζί με ελλειπώς εκπαιδευμένες μονάδες των Φόλκστουρμ και της Νεολαίας του Χίτλερ, συνολικά 90.000 άνδρες και γυναίκες. Εντός της επόμενης εβδομάδας ο Κόκκινος Στρατός κατέλαβε την υπόλοιπη πόλη.
Στις 30 Απριλίου, ο Χίτλερ αυτοκτόνησε. Το φυλάκιο της πόλης παραδόθηκε στις 2 Μαΐου αλλά οι μάχες συνέχισαν στα βορειοδυτικά, τα δυτικά και τα νοτιοδυτικά της πόλης μέχρι το τέλος του πολέμου στην Ευρώπη στις 8 Μαΐου, καθώς μερικές γερμανικές μονάδες πολεμούσαν στα δυτικά για να έχουν τη δυνατότητα παράδοσης στους Δυτικούς Συμμάχους και όχι στους Σοβιετικούς.
Σύμφωνα με τον ίδιο τον Khaldei, όταν έφτασε στο Ράιχσταγκ, ζήτησε απλώς από τους στρατιώτες που έτυχε να περάσουν από εκεί να βοηθήσουν στη σκηνοθεσία της φωτογράφισης. Αυτός που στερέωσε τη σημαία ήταν ο 18χρονος Στρατιώτης Kovalev από το Κίεβο, οι άλλοι δύο ήταν ο Abdulkhakim Ismailov από το Νταγκεστάν και Leonid Gorychev από το Μινσκ. Η φωτογραφία τραβήχτηκε με φωτογραφική μηχανή αποστασιοποίησης Leica III με φακό 35mm f3.5.
