Σαν σήμερα, 22 Μαρτίου 2020: Πριν 6 χρόνια ανακοινώθηκε το lockdown λόγω κορωνοϊού – Το χρονικό της πανδημίας από την Ουχάν μέχρι σήμερα

 

Σαν σήμερα, στις 22 Μαρτίου 2020, ο Κυριάκος Μητσοτάκης προχώρησε στην επίσημη ανακοίνωση του πρώτου γενικού lockdown στη χώρα, ακριβώς έναν μήνα μετά την εμφάνιση του πρώτου κρούσματος COVID-19. Από το επόμενο πρωί, η Ελλάδα μπήκε σε καθεστώς αυστηρών περιορισμών στις μετακινήσεις, με στόχο τον περιορισμό της πανδημίας, μετατρέποντας τους πολυσύχναστους δρόμους σε έρημα τοπία με ερμητικά κλειστά καταστήματα.

«Είναι, ίσως, το τελευταίο βήμα μιας οργανωμένης Δημοκρατικής Πολιτείας, που, όμως, πρέπει να γίνει εγκαίρως, για να μην γίνει μάταιο. Γιατί ο χρόνος δεν μετριέται, πλέον, σε μέρες, αλλά με ώρες. Και απαιτούνται τολμηρές και γρήγορες πρωτοβουλίες. Το Κράτος οφείλει κατά το Σύνταγμα να “μεριμνά για την Υγεία των Πολιτών” και να παρεμβαίνει όταν η άσκηση της ατομικής ελευθερίας υπερβαίνει τον συνταγματικό της σκοπό και απειλεί την κοινωνία.

Και όταν η ευθύνη του ενός αποδεικνύεται ελλειμματική, τότε θα πρέπει να διασφαλιστεί το δημόσιο συμφέρον. Στο όνομα του συλλογικού καλού, λοιπόν, προχωρώ στη σημερινή απόφαση: Για να προστατέψω την Υγεία μας και όλα όσα πετύχαμε μέχρι τώρα σε αυτό τον τομέα. Έχω ήδη ενημερώσει την Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τους αρχηγούς των κομμάτων για την απόφασή μου», ανέφερε, μεταξύ άλλων, ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Το χρονικό

Όλα ξεκίνησαν τον Δεκέμβριο του 2019, όταν στην πόλη Ουχάν της Κίνας εντοπίστηκαν τα πρώτα περιστατικά μιας άγνωστης, επιθετικής πνευμονίας. Παρά τις αρχικές εκτιμήσεις, ο ιός SARS-CoV-2 αποδείχθηκε εξαιρετικά μεταδοτικός. Τον Ιανουάριο του 2020, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) σήμανε παγκόσμιο συναγερμό, ενώ στις 11 Μαρτίου 2020, η COVID-19 ανακηρύχθηκε επίσημα ως πανδημία.

Στην Ελλάδα, η αντίστροφη μέτρηση ξεκίνησε στις 26 Φεβρουαρίου 2020, με τον εντοπισμό του πρώτου επιβεβαιωμένου κρούσματος στη Θεσσαλονίκη. Μέσα σε λίγες εβδομάδες, ο ιός εξαπλώθηκε, αναγκάζοντας την κυβέρνηση να λάβει το «τελευταίο βήμα μιας οργανωμένης Πολιτείας», όπως χαρακτήρισε ο Πρωθυπουργός την καθολική καραντίνα.

Η ζωή υπό περιορισμό

Το lockdown που ξεκίνησε το πρωί της 23ης Μαρτίου άλλαξε βίαια την καθημερινότητα. Οι δρόμοι ερήμωσαν, τα καταστήματα σφραγίστηκαν και η κοινωνική επαφή περιορίστηκε σε ψηφιακές οθόνες και σύντομα μηνύματα στο 13033. Η απαγόρευση κάθε άσκοπης μετακίνησης στόχευε στην ανάσχεση της διασποράς, καθώς ο ιός μεταδιδόταν ταχύτατα μέσω σταγονιδίων. Τα συνηθέστερα συμπτώματα —πυρετός, βήχας, κόπωση και δύσπνοια— έγιναν ο μόνιμος φόβος μιας κοινωνίας που έμαθε να ζει με μάσκες και αποστάσεις.

Από τα εμβόλια στην ενδημικότητα

Η επιστημονική κοινότητα αντέδρασε με πρωτοφανή ταχύτητα. Το 2021 σηματοδοτήθηκε από την έναρξη των μαζικών εμβολιαστικών προγραμμάτων, τα οποία αποτέλεσαν το κυριότερο όπλο για τον περιορισμό της θνησιμότητας και την αποσυμφόρηση των νοσοκομείων. Παρά την εμφάνιση μεταλλάξεων, όπως η Όμικρον, η ανθρωπότητα άρχισε σταδιακά να ανακτά την κανονικότητά της.

Κατά την περίοδο 2022-2023, τα έκτακτα μέτρα άρχισαν να αίρονται οριστικά. Η πανδημία πέρασε σε μια φάση ενδημικότητας, όπου ο ιός συνεχίζει να κυκλοφορεί αλλά δεν παραλύει πλέον την κοινωνική και οικονομική ζωή.

Σήμερα, έξι χρόνια μετά εκείνη τη Δευτέρα του Μαρτίου, η επέτειος του πρώτου lockdown υπενθυμίζει την ευθραυστότητα της δημόσιας υγείας. Η εμπειρία εκείνων των ημερών άλλαξε τον τρόπο που εργαζόμαστε, που εκπαιδευόμαστε και που αντιλαμβανόμαστε την ατομική μας ευθύνη απέναντι στο κοινωνικό σύνολο. Ήταν μια δοκιμασία που μας δίδαξε ότι ο χρόνος δεν μετριέται σε μέρες, αλλά σε στιγμές συλλογικής αλληλεγγύης.