Τρία μέρη της Ελλάδας που θα περάσετε αξέχαστα την Καθαρά Δευτέρα

 

Εδώ, αναβιώνουν έθιμα που αξίζει να παρακολουθήσετε από κοντά

Η Καθαρά Δευτέρα είναι η επίσημη λήξη των αποκριάτικων εορτασμών και η πρώτη μέρα της Σαρακοστής. Είναι, όμως, και μια μέρα που σε πολλά μέρη της χώρας, «ζωντανεύουν» αρχέγονα δρώμενα και σατιρικά έθιμα που επιβιώνουν επί αιώνες.

Έθιμα που αποτελούν μια ιδιαίτερη γιορτή και αξίζει να τα ανακαλύψετε κάποια στιγμή και να γίνετε μέρος αυτών και των ντόπιων, που κάθε χρόνο βάζουν την ψυχή τους, διατηρώντας ζωντανή την πολιτιστική κληρονομιά του τόπου τους.

Νάουσα – «Γενίτσαροι και Μπούλες»

Από τα πιο διάσημα έθιμα της ημέρας αυτής, που έχει βαθιές ρίζες στο πέρασμα των αιώνων. Η μεγαλύτερη ακμή του εθίμου σημειώθηκε στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ου αι., ενώ μέχρι σήμερα εφαρμόζεται αναλλοίωτο, δημιουργώντας μια συγκινησιακή ατμόσφαιρα που καθορίζει και το «χαρακτήρα» της Αποκριάς. Πρόκειται, λοιπόν, για μπουλούκια (ομάδες) αντρών ντυμένων με την παραδοσιακή ενδυμασία του Γενίτσαρου, οι οποίοι γυρίζουν στους δρόμους και τις γειτονιές της πόλης χορεύοντας παραδοσιακούς χορούς με τη συνοδεία του ζουρνά και του νταουλιού.

Το έθιμο διαδραματίζεται την πρώτη Κυριακή της Αποκριάς και τη Δευτέρα, συνεχίζεται την Κυριακή της Αποκριάς (το απόγευμα πραγματοποιείται υπαίθριο γλέντι στην περιοχή Αλώνια με παραδοσιακούς μεζέδες και το φημισμένο τοπικό ξινόμαυρο) και την Καθαρά Δευτέρα, για να ολοκληρωθεί την Κυριακή της Ορθοδοξίας στην περιοχή του Σπηλαίου. Μία από τις εμπειρίες ζωής που αξίζει να βιώσει ο επισκέπτης της Νάουσας κατά τις ημέρες της Αποκριάς είναι να παρακολουθήσει από κοντά την διαδικασία ντυσίματος του Γενίτσαρου και να ακολουθήσετε τη διαδρομή του μπουλουκιού.

Μεθώνη – «Ο Γάμος του Κουτρούλη»

Κάθε χρόνο αναβιώνει το έθιμο, ο «Γάμος του Κουτρούλη», ο οποίος για την ιστορία ήταν υπαρκτό πρόσωπο. Ζούσε στη Μεθώνη κατά τη διάρκεια του 14ου αιώνα και κάποτε, ερωτεύτηκε μία παντρεμένη γυναίκα, η οποία εγκατέλειψε για χάρη του τον άντρα της. Η εκκλησία την αφόρισε, με αποτέλεσμα ο Κουτρούλης να μην μπορέσει να την παντρευτεί. Ωστόσο, το 1354 ο Πατριάρχης Αντώνιος Δ’ τους έδωσε την πολυπόθητη άδεια να παντρευτούν κι έτσι ακολούθησε ένα τεράστιο γαμήλιο γλέντι που όμοιό του δεν είχε ξαναζήσει ο τόπος. Και για να υποδηλώσουν τη σπουδαιότητά του, συνήθιζαν να λένε πως «έγινε του Κουτρούλη ο γάμος».

Φράση την οποία χρησιμοποιούμε και σήμερα, με τους Μεθωνίτες να αναβιώνουν του Κουτρούλη τον γάμο ανήμερα της Καθαράς Δευτέρας. Εννοείται πως το δρώμενο είναι μια παρωδία, με την πομπή να περνάει από τους κεντρικούς δρόμους και πλήθος κόσμου να ακολουθεί. Στο τέλος ακολουθεί γλέντι, όπου λόγω νηστείας προσφέρονται στον κόσμο φασολάδα, λαγάνες και διάφορα σαρακοστιανά φαγητά.

Τύρναβος – «Μπουρανί»

Από τα πλέον διάσημα έθιμα την Καθαρά Δευτέρα, με δεκάδες επισκέπτες να καταφτάνουν στον Τύρναβο για να δούνε από κοντά το «Μπουρανί». Πρόκειται για το διονυσιακό «έθιμο του φαλλού» που συμβολίζει την ευκαρπία και ευγονία. Τα πρώτα στοιχεία για την τέλεση του εθίμου εμφανίζονται το 1898.

Οι Τυρναβίτες γεωργοί κατά κύριο λόγο διατήρησαν αυτό το έθιμο και το διαφύλαξαν παρά τις απαγορεύσεις που δέχτηκε κατά περιόδους. Κάθε χρόνο, την Καθαρά Δευτέρα κατέφθαναν στο ξωκλήσι του Προφήτη Ηλία οι μπουρανίτες σε πομπή, άναβαν φωτιά και ετοίμαζαν το «μπουρανί», μια αλάδωτη χορτόσουπα από τα πρώτα χόρτα της άνοιξης με λίγο ξύδι για να τα νοστιμίζει. Αυτή την πρόσφεραν στους «μυημένους» και πίνοντας κρασί ή ένα γαλακτόχρουν κράμα ούζου ή τσίπουρου με νερό, άρχιζε ο χορός και τα τραγούδια, οι αστεϊσμοί και τα πειράγματα με άσεμνες βασικά εκφράσεις.