Αν η Θεσσαλονίκη είχε… Ριβιέρα η Καλαμαριά θα βρισκόταν στο επίκεντρο. Όμως η Θεσσαλονίκη όχι μόνο έχει ένα πλήρως αναξιοποίητο θαλάσσιο μέτωπο -με εξαίρεση το κεντρικό κομμάτι από το λιμάνι μέχρι το Μέγαρο Μουσικής-, αλλά ειδικά η παραθαλάσσια περιοχή του δήμου Καλαμαριάς δίνει την αίσθηση της εγκατάλειψης, της παρακμής και της απαξίωσης. Η σκληρή κόντρα -ένα πραγματικό μπρα ντε φερ- που εξελίσσεται τις τελευταίες ημέρες ανάμεσα στο Υπερταμείο, που επιχειρεί να αξιοποιήσει την περιοχή της μαρίνας, και του δήμου Καλαμαριάς, ο οποίος υπό την παρούσα αλλά και την προηγούμενη διοίκηση διαφωνεί με τα σχεδιαζόμενα πλάνα, αντιδρά έντονα -μέχρι και φωτογραφίες με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης επιστράτευσε η δήμαρχος Χρύσα Αράπογλου για να στοιχειοθετήσει την αντίθεσή της- και προσφεύγει δικαστικά, είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Διότι στην Καλαμαριά εδώ και δεκαετίες η κατάσταση πάει από το κακό στο χειρότερο, καθώς όλα τα πλεονεκτήματα της περιοχής -τα assets που θα έλεγαν και στον κεντρικό πεζόδρομο του δήμου- παραμένουν αναξιοποίητα. Η ευθύνη βαρύνει πολλούς, αφού η ιδιοκτησία συγκεκριμένων σημείων ανήκει σε διάφορους φορείς. Επειδή όμως, οι περιπτώσεις εμπλοκών και καθυστερήσεων είναι πολλές, λογικά συνάγεται ότι υπάρχει και ευθύνη τοπικών παραγόντων, καθώς -όπως ψιθυρίζεται σε αρκετές περιπτώσεις- τα ιδιωτικά μικροσυμφέροντα στην Καλαμαριά είναι πολύ ισχυρά.
Η μαρίνα της Καλαμαριάς είναι μεν εμβληματικό έργο λόγω αξίας και σημασίας, αλλά δεν είναι το μοναδικό προβληματικό. Εδώ και χρόνια τα σημεία εκατέρωθεν του ελλιμενισμού των σκαφών, παραμένουν εγκαταλειμμένα. Ακριβώς πάνω στη θάλασσα λειτουργούν ακόμη κάποιες ψαροταβέρνες, που τελικά είναι οι μόνες κερδισμένες από το εκκρεμές καθεστώς που επικρατεί. Η παράκτια ζώνη είναι πλήρως παρατημένη και το αποτέλεσμα είναι αισθητό ακόμη και στον απλό επισκέπτη τόσο με την όραση, όσο και με την… όσφρηση. Στην ουσία το παραθαλάσσιο τμήμα από το Παλατάκι μέχρι τις αθλητικές εγκαταστάσεις της Μίκρας -από εκεί και πέρα ξεκινούν τα όρια του δήμου Πυλαίας, αλλά η θλιβερή εικόνα συνεχίζεται- μπορεί άνετα να χαρακτηριστεί τριτοκοσμικό. Αν υποθέσουμε ότι κάτι σημαίνει αυτή η έκφραση. Όσο για το ίδιο το Παλατάκι, το οποίο (υποτίθεται ότι) υιοθέτησε το Ελληνικό Κοινοβούλιο, έχει δύο μεγάλα προβλήματα: Το ένα είναι η συντήρησή του, καθώς οι φθορές είναι σημαντικές και ορατές δια γυμνού οφθαλμού, αφού ένα άλλοτε κόσμημα πανελλαδικής εμβέλειας έχει γίνει ερείπιο. Το δεύτερο πρόβλημα είναι ότι ακόμη δεν έχει αποφασιστεί και καθοριστεί κάποια δημιουργική του χρήση. Έτσι ακόμη κι αν η Βουλή των Ελλήνων το συντηρήσει, το πιθανότερο σενάριο είναι το καλύτερο σημείο πάνω από τη θάλασσα της Θεσσαλονίκης να παραμείνει κάτι σαν… νεκρή φύση. Την ίδια σκληρή μοίρα ερημοποίησης εμφανίζει και το κτήριο της πρώην κλινικής του ΙΚΑ «Παναγία», που καθημερινά απαξιώνεται όλο και περισσότερο.
Ανάλογα μηδενική αξιοποίηση -τουλάχιστον κοντά στο μηδέν σε σχέση με ό,τι ενδεχομένως θα μπορούσε να γίνει- εμφανίσουν η πλαζ της Καλαμαριάς και το στρατόπεδο Κόδρα. Η μεν πλαζ έχει δοθεί στον δήμο, ο οποίος τα τελευταία χρόνια προσπαθεί να την ανοίξει προς χρήση στους πολίτες, αλλά αφενός η δικαιολογημένη διστακτικότητα των πολλών να κολυμπήσουν εντός του πολεοδομικού συγκροτήματος Θεσσαλονίκης και αφετέρου οι δυνατότητες ενός δημοσίου οργανισμού, έχουν ως αποτέλεσμα μια πρόχειρη και χωρίς δυναμική εγκατάσταση, που προσομοιάζει με πλαζ επαρχιακής λουτρόπολης στη δεκαετία του 1960. Όσο για το στρατόπεδο Κόδρα, που εσχάτως επιχειρείται να προβληθεί ως «πράσινο ακρωτήρι», ενώ έχει αποδοθεί προς αξιοποίηση και πολιτική χρήση εδώ και δεκαετίες, ακόμη βρίσκεται στη φάση της διαβούλευσης για το τι μπορεί να γίνει στο συγκεκριμένο σημείο, πέρα από πάρκινγκ για νταλίκες, ενώ εσχάτως -σύμφωνα με μαρτυρίες κατοίκων- τα αδέσποτα σκυλιά σπέρνουν τον τρόμο.
Μέχρι τη δεκαετία του 1990 το παραθαλάσσιο κομμάτι της Καλαμαριάς, αυτό που ονομάζουμε Αρετσού και Νέα Κρήνη, ήταν εξαιρετικά δημοφιλές για τους υπόλοιπους Θεσσαλονικείς και τους επισκέπτες της πόλης. Τα τελευταία 25 χρόνια, όμως, παρακμάζει αφενός επειδή το κέντρο της Θεσσαλονίκης έχει… αναστηθεί και αφετέρου λόγω της στασιμότητας που υπάρχει στην Καλαμαριά. Είναι προφανές ότι όλα αυτά τα χρόνια η περιοχή δεν ευτύχησε στο πεδίο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που (υποτίθεται ότι) εκπροσωπεί την τοπική κοινωνία. Διότι τόσο μεγάλες καθυστερήσεις σε τόσο πολλά μέτωπα, μάλλον δεν συνιστούν τυχαία συνθήκη. Η κόντρα με το Υπερταμείο διαδέχεται άλλες κόντρες με το ΤΑΙΠΕΔ, την ΕΤΑΔ και άλλους εμπλεκόμενους φορείς. Ακόμη κι αν υποθέσουμε ότι οι κατά καιρούς σχεδιασμοί που αφορούσαν την περιοχή δεν ήταν οι καλύτεροι δυνατοί -εννοείται ότι σε αυτά τα θέματα υπάρχει ισχυρή δόση σχετικότητας- είναι προφανές ότι στη λογική των ανθρώπων που εκπροσωπούν την τοπική κοινωνία δεν ισχύει το «μια μέτρια λύση είναι καλύτερη από καμία λύση». Κάτι που είναι αυταπόδεικτο σε υποθέσεις που… σέρνονται επί δεκαετίες. Σήμερα η Καλαμαριά είναι μια ασφυκτική και πυκνοκατοικημένη περιοχή, με πολλά λειτουργικά προβλήματα, που προσελκύει σχετικά λίγους επισκέπτες. Το μετρό που θα δρομολογηθεί στην περιοχή σε δύο – τρεις μήνες, ενδέχεται να αντιστρέψει αυτή την τάση. Το πιθανότερο, πάντως, είναι -τουλάχιστον σε πρώτη φάση- να κατεβάσει περισσότερους Καλαμαριώτες στο κέντρο, παρά να φέρει Θεσσαλονικείς στην Καλαμαριά. Κι αυτό επειδή η περιοχή, κυρίως λόγω της αδράνειας που έχει οδηγήσει σε παρακμή, έχει απωλέσει τη γοητεία της.
ΥΓ. Το τι ακριβώς συμβαίνει στην Καλαμαριά με τη διαμάχη του δήμου με το Υπερταμείο για την περιοχή της μαρίνας, μπορεί κάλλιστα να προβληθεί στην προσπάθεια της πολιτείας, δια της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, για την ανάπλαση του παραλιακού μετώπου της Θεσσαλονίκης, από το Καλοχώρι μέχρι το Αγγελοχώρι. Χωρίς έναν φορέα της κεντρικής διοίκησης, ο οποίος θα αποφασίζει με βάση τη μεγάλη συνολική εικόνα της ανάπλασης, τα εμπόδια από τοπικούς παράγοντες κάθε περιοχής θα είναι πολλά. Η Θεσσαλονίκη -όπως και η υπόλοιπη Ελλάδα- πληρώνει πολύ ακριβό τίμημα από τον κατακερματισμό των τοπικών εξουσιών. Το κυριότερο είναι η αδυναμία λήψης αποφάσεων, επειδή -για παράδειγμα- κάποιοι δημότες μπορεί να πιστεύουν ότι ένα έργο θα τους στερήσει τη θέα στη θάλασσα και θα απομειώσει την αξία των ακινήτων τους!
Δημοσίευση σχολίου
0 Σχόλια